ثبت اختراع و طرح صنعتی

نوشته شده در تاریخ: ۰۳ مرداد ۱۳۹۵

patent-process-in-iranهر شخص حقیقی یا حقوقی که مدعی است محصول صنعتی جدیدی را ابداع و یا وسیله جدیدی را کشف کرده یا راهی تازه را برای بدست آوردن یک نتیجه یا محصول صنعتی اختراع نماید، می تواند مورد اختراع مورد نظر خود را به ثبت رسانده و گواهی ثبت اختراع دریافت نماید. موسسه حقوقی درسا با کمک از وکلای خود تمامی سوالات و یا مدارک مورد نظر فردی که می خواهد اقدام به این کار کند را در این مقاله شرح داده و همواره به عنوان یک مشاور در خدمت این افراد برای ثبت اختراع و طرح صنعتی آنها می باشد.

طرح صنعتی چیست؟

در زبان معمول، طرح صنعتی معمولا به شکل و ظاهر کلی یک کالا اشاره دارد اما در لسان حقوق مالکیت فکری طرح صنعتی خصوصیات مربوط به شکل و ساختار، و یا نقش و تزئینات به کار رفته در یک کالا به واسطه یک فرایند صنعتی است که در کالای خاتمه یافته ایجاد چشم نوازی و جذابیت کند. بنابراین به عنوان یک قاعده کلی ، طرح صنعتی متشکل است از:
۱٫    ویژگی های سه بعدی مانند شکل یک کالا
۲٫    ویژگی های دو بعدی مانند تزئینات ، خطوط یا رنگ های به کار رفته در یک کالا
۳٫    ترکیبی از موارد فوق
طرح صنعتی در انواع گسترده ای از محصولات صنعتی و صنایع دستی به کار برده می شود. از ابزار فنی و تجهیزات پزشکی گرفته تا ساعت ها، جواهرات، کالاهای لوکس و تجملی، ابزار خانگی، وسایل الکتریکی، ماشین های سواری و از طرح های نساجی گرفته تا کالاهای تفریحی، همه می توانند مشمول طرح صنعتی باشند.

حمایت از طرح صنعتی چه حقوقی به دارنده آن می دهد؟

هرگاه یک طرح صنعتی به موجب قانون به ثبت برسد مالک آن از حق انحصاری جلوگیری از نسخه برداری غیرمجاز یا تقلید توسط شخص ثالث برخوردار می شود این حق موجب می شود اشخاص ثالث از ساخت، عرضه، واردات، صادرات یا فروش هر محصولی که طرح در آن به کار رفته یا در آن گنجانده شده است منع شوند. شایان ذکر است قانون و شیوه عملکرد هر کشور، حوزه اصلی حمایت از طرح های ثبت شده را معین خواهد کرد به عنوان مثال جمهوری اسلامی ایران در ماده ۲۸ قانون حمایت از اختراعات، طرح های صنعتی، علائم و نام های تجارتی مصوب ۱۳۸۶ این حقوق را اینچنین برمی شمرد:

الف- بهره برداری از هر طرح صنعتی که در ایران ثبت شده باشد، توسط اشخاص، مشروط به موافقت مالک آن است.
ب- بهره برداری از یک طرح صنعتی ثبت شده عبارت است از : ساخت، فروش و وارد کردن اقلام حاوی آن طرح صنعتی.
ج- مالک طرح صنعتی ثبت شده می تواند علیه شخصی که بدون موافقت او افعال مذکور در بند (ب) این ماده را انجام دهد یا مرتکب عملی شود که عادتا موجبات تجاوز آینده را فراهم آورد در دادگاه اقامه دعوی نماید.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت طرح صنعتی عبارت است از:

اظهارنامه ثبت طرح صنعتی

نقشه عکس و هر گونه مشخصات گرافیکی محصول و عکس از محصول به ابعاد ۲۰ در ۲۰ سانتی متر. در صورت نیاز به ارائه ماکتی از مدل طرح، مرجع ثبت می‌تواند ماکت مزبور را ممهور به مهر و تاریخ نموده به متقاضی اعاده نماید.

تعیین طبقه محصول
کپی مدارک شناسایی شخص در صورت شخصی بودن طرح
کپی مدارک شرکتی و کپی مدارک شناسایی مدیر عامل

نکته : دو یاچند طرح صنعتی را می‌توان در یک اظهارنامه قید و تسلیم نمود، بشرط آنکه مربوط به یک طبقه‌بندی بین‌المللی و یا مربوط به یک مجموعه یا ترکیبی از اجزاء باشد. در صورت سه بعدی بودن طرح صنعتی  ، اداره مالکیت صنعتی می‌تواند نمونه واقعی یا ماکتی از آن را نیز به همراه اظهارنامه درخواست نماید. تاریخ اظهارنامه همان تاریخ زمان تسلیم اظهارنامه میباشد .

حقوق ناشی از ثبت طرح صنعتی و زمان اعتبار و نحوه تمدید طرح صنعتی :

–  بهره برداری از طرح صنعتی به شرط مجوز از مالک آن میباشد .
–   بهره برداری از طرح بشرح موارد زیر است : فروش ، واردات ، تولید محصول به معنی بهره برداری از طرح میباشد .
مدت اعتبار طرح صنعتی ۵ سال میباشد . و این دوره تا دو دوره دیگر قابل تمدید میباشد . ضمنا شش ماه نسبت به تمدید طرح صنعتی از زمان انقضا به آن مهلت داده میشود . در صورت تاخیر جریمه ای به آن تعلق میگیرد .
نکته : اظهارنامه ثبت بدون قلم خوردگی و لاک گرفتکی باید باشد . ضمنا هیچگونه مخدوشی و پارگی نباید داشته باشد .  باید در اظهارنامه در صورت مشترک ثبت شدن طرح صنعتی میزان سهم هر یک از طرفین قید شود در صورت قید نشدن این سهم بالسویه در نظر گرفته خواهد شد.

روند ثبت طرح صنعتی :

امضاء وکالتنامه توسط موکل وتنظیم قرارداد
بررسی مدارک و شرایط موکل برای ثبت طرح صنعتی :
–  قبل از شروع شدن پروسه ثبت طرح صنعتی اگر نیاز به استعلام باشد، و موکل درخواست استعلام را بدهد ابتدا ، طرح را استعلام می کنیم.
–  ظرف ۲ الی ۳ روز کاری روی سیستم اداره ثبت مالکیت صنعتی ارجاع شده بصورت رسمی و پرونده تشکیل می شود.
در مرحله قبلی با تشکیل پرونده و ارجاع کارشناس اداره مالکیت صنعتی، نتیجه کارشناسی و وضعیت پرونده پس از ۲ ماه مشخص می شود، حالت های زیر معمولا در این مرحله رخ می دهد
– تایید : پرونده و اطلاعات هیچ نقصی ندارد، مشابهت ومغایرت ندارد و برای صدور آگهی تقاضای ثبت طرح صنعتی اقدامات بعدی انجام می شود. ثبت طرح صنعتی نیاز به ۳ آگهی دارد که این مرحله اولین آگهی خواهد بود.
– در این مرحله باید روزنامه رسمی انجام شود، یعنی درخواست تایید شده پرونده شما در روزنامه های کثیرالانشار چاپ می شود. توجه داشته باشید صدور روزنامه رسمی حدود ۱۰ الی ۱۵ روز کاری زمان خواهد برد.
–  پس از روزنامه رسمی اول، یک ماه زمان برای اعتراض وجود خواهد داشت تا اگر کسی ادعایی در خصوص علامت تجاری مورد درخواستی شما داشته باشد اعتراض خود را اعلام کند.
–  پس از گذشت ۳۰ روز اگر هیچ اعتراضی نبود ، خیلی سریع درخواست آگهی دوم داده میشود. آگهی دوم به معنی داشتن شماره ثبت طرح تجاری است.
–  آگهی دومی که صادر شد و مشکلی نبود سریعا برای چاپ در روزنامه رسمی کثیر الانشار اقدام می شود. (تا این مرحله روزنامه رسمی دوم انجام شده است)
–   پیگیری روزنامه رسمی داخل سایت ۱۰ الی ۱۵ روز کاری زمان خواهد برد تا چاپ شود.
–   با ارسال روزنامه رسمی دوم از طریق وکیل درخواست آگهی انحصاری ۱۰ ساله ثبت طرح را به اداره مالکیت صنعتی می دهیم.
–  پس از ۲ الی ۳ روز کاری پرونده بصورت کامل انجام شده و آماده تحویل به موکل می باشد.
–  چیزی در حدود ۳ الی ۴ ماه کل این پروسه به طول خواهد انجامید.
–  رد کامل : پرونده دچار نقص است و قابلیت پیگیری ندارد.
–  مشابهت یا نقص پرونده مشابهت : این احتمال وجود دارد مجوز، یا مدارک دچار مشکل شده باشد و یا تکمیل نباشد، در این مرحله باید پیگیری شود و برای رفع نقص اقدام شود. و دیگر احتمالات که بصورت جزئی در این مرحله به شما اعلام می شود. پس از رفع نقص و مشکل مانند مرحله نوع ۱ که تایید بود عمل می شود. با این تفاوت که اطلاعات و مدارک تکمیل خواهد شد.

زمان ثبت طرح صنعتی :

زمان فرایند ثبت طرح صنعتی در صورتیکه توسط خود شخص اقدام گردد ۷ الی ۸ ماه میباشد . اما در صورتیکه این پروسه توسط موسسه حقوقی درسا ثبت انجام گیرد ۴ ماه خواهد بود .